Drewno klonowe · Tokarstwo · Polska

Klon do tokarstwa i stolarstwa

Praktyczne informacje o wyborze odpowiednich odmian klonu, metodach suszenia drewna oraz przygotowaniu blanków tokarskich w warunkach polskiego klimatu.

Deski klonu z wyraźnym usłojeniem — materiał do tokarstwa

Wiedza o drewnie klonowym

Trzy obszary, które decydują o jakości blanków tokarskich: wybór odmiany, sposób pozyskania i metoda suszenia.

Miska z drewna klonowego toczona na tokarce

Tokarstwo

Jak wybrać klon do tokarstwa

Porównanie właściwości klonu zwyczajnego i jaworu pod kątem toczenia mis, pudeł i elementów dekoracyjnych.

Toczenie drewna między kłami na tokarce warsztatowej

Przygotowanie drewna

Suszenie drewna klonowego

Naturalne i komorowe metody suszenia klonu, typowe tempo ubytku wilgoci oraz błędy prowadzące do spękań.

Klon zwyczajny (Acer platanoides) w jesiennych barwach w Polsce

Odmiany

Odmiany klonu w Polsce

Przegląd gatunków klonu rosnących w Polsce — ich rozmieszczenie, dostępność i przydatność do obróbki.

Dlaczego klon

Drewno klonowe wyróżnia się równomierną strukturą włókien, stosunkowo wysoką twardością i zdolnością do przyjmowania gładkich powierzchni po toczeniu. Te cechy sprawiają, że od lat należy do najchętniej wybieranych gatunków wśród tokarzy w Polsce i Europie Środkowej.

Cecha Klon zwyczajny Jawor
Twardość (Janka) ok. 5 kN ok. 4,8 kN
Gęstość sucha ok. 630 kg/m³ ok. 610 kg/m³
Kolor bieli kremowobiały białożółtawy
Usłojenie figurowe rzadsze częstsze (птичий глаз)
Skłonność do pęknięć umiarkowana umiarkowana

Źródło: Instytut Technologii Drewna, dane ogólnodostępne.

Czas suszenia

Drewno klonowe wymaga starannego planowania czasu schnięcia. Zbyt szybkie suszenie w ciepłym miejscu niemal zawsze prowadzi do powstawania rys promieniowych, szczególnie w kłodach o średnicy powyżej 20 cm.

Przy suszeniu naturalnym przyjmuje się orientacyjnie jeden rok na każde 25 mm grubości tarcicy. Dla blanku o grubości 50 mm oznacza to około dwóch lat składowania w zadaszonym, przewiewnym miejscu.

Wilgotność końcowa przeznaczona do tokarstwa powinna wynosić od 6 do 10% — zależnie od temperatury pomieszczeń, gdzie gotowe wyroby będą użytkowane.